قبل از اينکه از فرهنگ و اداب رسوم صحبتی بعمل آيد لازم بود که شناختی هر چند مختصر و تيتر وار نسبت به اقوام و طوايف ساکن در بخش ديشموک داشته باشيم . لذا در اينجا صرفا به وجود چنين اقوامی اشاره می نماييم ، اما به پراکندگی آنها در ساير بخشها ، شهرها و حتی ساير نقاط کشور اشاره ای ننموده ايم به طور مثال بخش عمده ای از بهمئی ها در بخش بهمئی گرمسير به مرکزيت ليکک و همچنين در خوزستان ساکنند ، اما صرفا به تبار شناسی و پراکندگی زيستی اين قوم در بخش ديشموک پرداختيم . در اينجا لازم می دانم از دوستان مطلعی که صادقانه اطلاعات خويش را در اختيار اينجانب قرار دادند ، از قبيل اقايان پرتو ، رفتاری و رجبی تشکر نمايم .
طوايف ساکن در بخش ديشموک به سه دسته عمده تقسيم می شوند که عبارتند از:
سادات ، طيبی ها و بهمئی ها که در اين بين ، بهمئی ها بيش از 97 در صد از جمعيت اين بخش را به خود اختصاص داده اند .
1- بهمئی ها : شامل خان ها ، عالی محمد ،علاء الدين ، کمايی ، محمد موسی ، نری ميسا و نوروزی که محل زندگی و تقسيمات فرعی انها به شرح زير می باشد:
الف- خان ها : در شهر ديشموك و حومه ان يعني گراب ساكنند. که به چند خانواده بزرگ زير تقسيم می شوند :
اسدخان ، جعفر خان ، راشدخان و شريف خان : که سه تای اولی در ديشموک ساکنند ، اما خانواده شريف خان در گراب زندگی مي کنند.
ب- عالي محمد (عالي ممد)aali momad: شامل تيره هاي زير مي باشد .
- علي خان : محل سكونت انها دره گرو (dareh gero)و مورخاني مي باشد.
- صالح : محل سكونت انها ده قاضي و باغ كلك (baghe kalak)مي باشد.
- محمد جعفر ( مه جافر ) (mah jafar) محل سكونت انها دره گرو و مورخاني مي باشد.
- ملا طاهر : در سربيشه ، مله طاوويس (melay tovice) و مله گوراب زندگي مي كنند.
- عده اي از عالي ممدها نيز در درغك و اسفندان زندگي مي كنند.
پ - علاء الديني ها : دلي ، سرگچ ، سردو ، سرهنگ ، سرپر نعمت الهي ، رود ايوك و رود سمه محل سكونت انهاست.
ت - كمايي ها : محل سكونت انها دره دهاب، امير اباد و تلخاب مي باشد . و تعدادي از انها تابستان خود را در مناطق سردسيري شرنگ گرنگ(sherong gerong) و برد سفيد سپري مي كنند.
ث - محمد موسي(مرميسا)(marmisa) : باغ كلك ، دهنو ، دره گرو وسربيشه محل سكونت انهاست و سرحدشان برد سفيد ،موردراز و كرنگ (kerang) مي باشد.
ج - نريميسا(narimisa) : سرغل (sarghol) دشتك ، موردراز و ديشموك محل سكونت انهاست.
چ - نوروزي ها : به سه تيره عمده يعني شيخ حسن ، ملك(malek) و مرو تقسيم مي شوند.
- تيره شيخ حسن(شامل دو خانواده بزرگ بنام خاندان داوود و خاندان سبزعلی می باشند) : در ديشموک، دشتك ، ليراب ،چندار، ريزک، رخ رش، تنگ تي و تنگ سوخته زندگي مي كنند.
- تيره مرو : ده احمد و ده تل محل زندگي انهاست.
- تيره ملك : محل سكونت انها شهولي، شهسواري و ريزك است . جايگاه قديمي شان تنگلا بوده كه الان خالي از سكنه مي باشد. سرحدشان دل افروز است كه مرميسايي ها و نري ميسايي ها نيز در انجا حضور دارند.
2- سادات: شامل ، سادات عباسي، درويش ها ، سادات ميرسالاري و سادات شاه غالب ميباشد . .
سادات عباسي در ديشموك و امير اباد و سادات ميرسالاري در فارتق ساكنند . درويش ها در گراب و تنگ گوردالو ساکنند. اما سادات شاه غالب در سيلاب وكلوار زندگي مي كنند كه اخيرا بخشي از ان از بخش ديشموك جدا شده و به بخش مارگون ياسوج پيوسته است.
3- طيبي ها : بخش اندکی از طيبی ها در شهر ديشموك و اجم زندگي مي كنند. و مابقی انها در بخشی ديگر بنام چاروسا به مرکزيت قلعه رئيسی مستقرند .
